επιμορφώθηκαν εκπαιδευτικοί του 4ου Γυμνασίου Καβάλας,
στα πλαίσια ευρωπαϊκού προγράμματος Erasmus+, στη Φλωρεντία.
Ο σχολικός πληθυσμός καθημερινά αισθάνεται τον επείγοντα χαρακτήρα της προστασίας του περιβάλλοντος αλλά δεν έχει αρκετές σύγχρονες γνώσεις για το θέμακαι συχνά αισθάνεται χαμένος όταν πρόκειται να αναληφθούν δράσεις μέσα στη σχολική κοινότητα.Η εκπαίδευση αποτελεί έναν από τους πιο βασικούς παράγοντες που συμβάλλουν στον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες ζουν και ενεργούν σε σχέση με το περιβάλλον. Η ενημέρωση, η ευαισθητοποίηση, η δράση των εκπαιδευτικών και των μαθητριών/μαθητών μπορούν να αποτελέσουν τις προϋποθέσεις για ένα καλύτερο μέλλον.
Στο πλαίσιο της Διαπίστευσης Erasmus+, τρεις εκπαιδευτικοί του 4ου Γυμνασίου (Ζουμπουλάκειο) Καβάλας, η Φωτεινή Μαδεμλή ΠΕ03, ο Δημήτρης Καπετάν ΠΕ04.01και ο Παύλος Ξανθόπουλος ΠΕ79.02συμμετείχαν στοΕπιμορφωτικό Σεμινάριο με τίτλο «Περιβαλλοντική Εκπαίδευση»(EnvironmentalEducation) στη Φλωρεντία, τις ημέρες 29/06/2026 μέχρι 04/07/2026.Ακόμα πέντε ομάδες συμμετείχαν στο σεμινάριο, δύο ομάδες από Ισπανία, δύο από Ελλάδα και μία από Πολωνία. Έννοιες όπως, βιωσιμότητα, κλιματικήαλλαγή, βιομηχανίαγρήγορηςμόδας, κλιματικήδικαιοσύνη, 17 βιώσιμοι στόχοι, πράσινη συμφωνία, πλαστική ρύπανση,περιβαλλοντικές προκλήσεις,πράσινο ξέπλυμα είναι έννοιες που αναλύθηκαν διεξοδικάσε θεωρητικό επίπεδο και πέρα από αυτό, συνδέθηκανμέσωδραστηριοτήτωνμε την καθημερινότητα στο σχολείο.
- Το ξεκίνημα της επιμόρφωσης πραγματοποιήθηκε στον«κοινοτικό κήπο» (communitygarden) OrtiDipintiστο κέντρο της πόλης της Φλωρεντίας, όπου καλλιεργούνται βότανα, λαχανικά, δέντρα και ζουν διάφορα πτηνά και μικρά ζώα. Οι κοινοτικοί κήποι αποτελούν έναν ιδιαίτερα διαδεδομένο θεσμό στην Ευρώπη, έχουν ως στόχο τη διατήρηση της γης για το μέλλον και την προβολή της ζωής εκεί και των ωφελειών της. Η «αεικαλλιέργεια» (permaculture) ή αλλιώς «μόνιμη καλλιέργεια» διαμορφώνεται από την επιθυμία να δουλεύουμε μαζί με τη φύση και όχι εναντίον της. Παντρεύει τη νέα τεχνολογία με την παλιά, αλλάζοντας εντελώς τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται στην καλλιέργεια της γης μέχρι τώρα. Συνδέεται με την ισορροπημένη τροφή για τα φυτά και τα ζώα, χρησιμοποιώντας εργασία τοπικών παραγωγών, κομποστοποίηση από σκουλήκια και από ανθρώπινα απόβλητα, κεραμικά δοχεία όπου αποθηκεύεται νερό και χώμα, συνδυασμό φυσικών πηγών ενέργειας, του ήλιου, του αέρα και της βροχής, συντροπική γεωργία που αποκαθιστά τη γονιμότητα των οικοσυστημάτων.
- Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση προωθεί το να προσπαθούμεγια τη μείωση τωναπορριμμάτων μας, την επαναχρησιμοποίηση, την ανακύκλωση (Reduce, Reuse, Recycle), τη διατήρηση του νερού και της ενέργειαςκαι το να μεταδώσουμε στους γύρω μας ότι ο παραδοσιακός τρόπος σκέψης για το άτομο, πρέπει να αντικατασταθεί από τον ολιστικό τρόπο σκέψης για την ομάδα, να σκεφτόμαστε ως σύστημα και όχι ως μονάδα.Οι βιωματικές δράσεις, στις οποίες συμμετείχαν οι εκπαιδευτικοί του σχολείου μας και απέκτησαν ως εφόδιο για τη νέα σχολική χρόνια, θα διδάξουν ότι όλα τα πράγματα έχουν ιστορία, αξία και κόπο και δεν μας ωφελεί να τα παίρνουμε ως δεδομέναούτε να τα αχρηστεύουμε εύκολα.
- Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση διδάσκει πώς οι αλλαγές του καιρού και του κλίματος επηρεάζουν τις ανθρώπινες ζωές και πώς μπορούν οι άνθρωποι να επαναπροσδιορίσουν τη ζωή τους με αειφορία (sustainability) και ενσυναίσθηση. Παρατηρώντας το κλίμα, αντιλαμβανόμαστε ότι δυστυχώς κάτι συμβαίνει στα σίγουρα. Μία μελέτη των όρων «καιρός» και «κλίμα» και έπειτα, μία καταγραφή των αλλαγών που έχει υποστεί η περιοχή μας στο πέρασμα των ετών, είναι εργασία που μπορεί να γίνει στο σχολείο και θα φανερώσει όσα αρνούμαστε να δούμε και όσα υποκρινόμαστε ότι είναι απλώς «εξέλιξη».https://earthengine.google.com/timelapse/
- Η Π.Ε. αναγνωρίζει την αξία και περιγράφει τους«17Στόχους για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη»του ΟΗΕ (SustainableDevelopmentGoals). Είναι μία ομάδα στόχων που θεσπίστηκαν από 193 χώρες το έτος 2015 κατά τη Γενική Συνέλευση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και έχουν χρονοδιάγραμμα υλοποίησης μέχρι το έτος 2030. Προσαρμόζοντας μέσα στη σχολική τάξη δραστηριότητες που πραγματοποιήθηκαν στο σεμινάριο και ζητώντας από τους μαθητές/μαθήτριες να έχουν μία κριτική προσέγγιση στον κάθε στόχοκαι έπειτα να τους τοποθετήσουν σε μία σειρά σημαντικότητας, θα αντιληφθούν ότι η παγκόσμια ειρήνηδεν είναι πιο σημαντική από την εξάλειψη της φτώχειας, ούτε η εκπαίδευση πιο σπουδαία από τη ζωή στη γη αλλά ούτε η ζωή στη γη πιο σπουδαία από τη ζωή στη θάλασσαhttps://go-goals.org/el/ . Είναι μία αλυσίδα από στόχους που είναι άρρηκτα συνδεδεμένοι και αλληλοεξαρτημένοι.
- Η Π.Ε. μάςαφυπνίζει ελέγχοντας το περιβαλλοντικό αποτύπωμαπουαφήνουμε στη διάρκεια της καθημερινής ζωής μας. Στην ιστοσελίδα https://www.footprintcalculator.org/home/enκαι μέσα από τις απαντήσεις μας, προκύπτει το αποτέλεσμα για το προσωπικό μας περιβαλλοντικό αποτύπωμα. «Πόσες από τις τροφές σας είναι ανεπεξέργαστες και από τοπικούς παραγωγούς;Το σπίτι σας είναι από ξύλο ή μέταλλο και πόσο μεγάλο είναι;Πόσο συχνά χρησιμοποιείτε Μέσα Μαζικής Μεταφοράς;» και πολλές άλλες ερωτήσεις οδηγούν στο συμπέρασμα της ατομικής «Ημέρας Υπέρβασης της Γης» (EarthOvershootDay), το οποίο περιγράφεται με αριθμούς, εικόνες, διαγράμματα και με προτάσεις, λύσεις και πολύ υλικό για συζήτηση και δραστηριότητες στην τάξη.
- Η Π.Ε. αναδεικνύει πτυχές του ζητήματος του περιβάλλοντος που ήταν κρυμμένες στην ανθρώπινη καθημερινότητα. Από τα ρούχα που φτιάχνονται παγκοσμίως, το 30% δεν πωλείται, δεν χρησιμοποιείται και καταλήγει σε αυτοσχέδιες τεράστιες χωματερές ρούχωνσε χώρες όπως η Γκάνα και η Χιλή. Κάποιες γνωστές εταιρείες ρούχων και κινητών τηλεφώνων παράγουν κάθε εβδομάδα μία νέα σειρά προϊόντων, έτσι ώστε να πολλαπλασιαστεί η όρεξη των αγοραστών και να μεγιστοποιηθούν τα κέρδη τους. Αυτό ονομάζεται «βιομηχανία της γρήγορης μόδας» (fastfashionindustry). Είναι πολλές οι δραστηριότητες που μπορούν να υλοποιηθούν μέσα στην τάξη για να ενημερωθούν οι μαθήτριες/μαθητές σχετικά με τον κύκλο ζωής των ρούχων και των παπουτσιών τους, με το κίνημα «Επανάσταση στη μόδα»(FashionRevolution, whomademyclothes?), με την στρατηγική των εταιρειών «προγραμματισμένη απαξίωση» (plannedobsolescence) που εφαρμόζουν μόνο για να κορυφώσουν τα κέρδη τους, με την τακτική «πράσινο ξέπλυμα»(Greenwashing)κατά την οποία κάποιες εταιρείες διαφημίζουν παραπλανητικά τα προϊόντα τους ως οικολογικά, εκμεταλλευόμενες την οικολογική συνείδηση των πελατών τους και την ανυπαρξία ευρωπαϊκού νομοθετικού πλαισίου προστασίας. https://www.fairtrade.net/uk-en/get-involved/campaign-with-us/schools.html
Το σχολείο μας, στο πλαίσιο της Διαπίστευσης Erasmus+, έχει ως στόχο να υλοποιεί μαθητικά projects που αφορούν την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (Green Deal) και τους Στόχους 14 & 15 (SDG 14 & 15) για το περιβάλλον. Μεόλα τα εφόδια, τις πρακτικές ιδέες και τα έτοιμα εργαλεία του επιμορφωτικού σεμιναρίου, που θα αξιοποιούνται στους χώρους του σχολείου μας, έχουμε όραμα να μην νιώσεικανένας μαθητής/μαθήτρια «δεν είμαι αδιάφορος/η, απλώς δεν γνωρίζω».
